منهاج سراج
53
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )
او ( در ) تحرير آرد [ ( 1 ) ] هنوز از درياى محيط بيكران [ ( 2 ) ] او قطرهيى و از روايح گلستان فردوس شمهيى بمشام مستمعان و خوانندگان نه رسيده باشد ، اگر صد هزار چندين به تقرير ( رسانيده ) آيد حقوق تربيت پادشاهانهء آن [ ( 3 ) ] شهريار اكرم [ ( 4 ) ] كه در پيش تخت اعلى خدايگان سلاطين روى زمين خلد الله سلطانه [ ( 5 ) ] در باب اين داعى از تفويض مناصب و تقليد اشغال و وفور انعامات و شمول كرامات فرموده است و مىفرمايد هنوز حقوق آن ايادى در ذمهء اين ضعيف [ ( 6 ) ] و فرزندان و اتباع [ او ] باقى باشد [ ( 7 ) ] ملك تعالى حضرت اعلى سلطان سلاطين جهان ناصر الدنيا و الدين را بفر و شكوه مطاوعت و به حلى و حلل [ ( 8 ) ] انقياد و خدمت آن خاقان معظم تا نهايت حد امكان دوران فلكى [ ( 9 ) ] آراسته و مزين داراد بمحمد و آله . آمديم بسر ذكر تاريخ : اين ضعيف را در شهور سنه اربعين و ستمائة اتفاق سفر لكهنوتى افتاد و درين سفر دو سال ( به ) ماند با اتباع و اشياع . ثقات چنين روايت كردهاند ، كه در شهور سنه اثنى [ ( 10 ) ] و اربعين خاقان معظم الغخان [ ( 11 ) ] اعظم در حضرت اعلى علائى امير حاجب شد ، و چون رايات اعلى حفت بالنصر و الظفر ، از حضرت دهلى حركت كرد ، ميان دو آب جون و گنگ مفسدان جلالى و دتولى [ ( 12 ) ] و آن مواسات را مالش تمام داد ، و غزوها بسنت كرد ، و راهها و حوالى ولايت از فساد متمردان
--> [ ( 1 ) ] مط : آيد [ ( 2 ) ] مط : از درياى گران محيط قطرهء [ ( 3 ) ] مط : اين [ ( 4 ) ] مط : كرام [ ( 5 ) ] مط : ملكه [ ( 6 ) ] مط : داعى [ ( 7 ) ] اصل : فرزندان و اقطاع و اتباع [ ( 8 ) ] مط : و جلد انقياد [ ( 9 ) ] مط : ملكى [ ( 10 ) ] مط : اثنين [ ( 11 ) ] اصل : الوخان [ ( 12 ) ] كذا فى الاصل ، مط : جلال و ريولى : راورتى : جرالى و دتولى ، در نسخ خطى وى جرالى ، و تولى يا ديولى ضبط شده ، ولى ديولى اگر منسوب باشد به ديول يا ديبل در اين جا ميان دو آب جون و گنگ نبايد باشد ، چون ديول يا ديبل در غرب مصب درياى سند بر ساحل بحيرهء عرب واقع بود ، راورتى درين مورد جرولى را در عرض 28 درجه 17 دقيقه ، و طول 78 درجه 17 دقيقه سروى ميپ ، و همچنان جائى را بنام ترولى در عرض 28 درجه و 2 دقيقه و طول 78 درجه و 20 دقيقه ذكر مىكند و گويد كه شايد همين جايها باشد اما هوديوالا گويد : ديولى جكهان در ايتوا واقع بود ، كه در تاريخ مباركشاهى ديهلى آمده و همين ديوهلى واقع ايتو است به طول 78 درجه 52 دقيقه و عرض 27 درجه 2 دقيقه ، ولى جلالى متن جولا ولى در 35 ميلى جنوب فتح گده و يا جولى 10 ميلى شمال ماين بورى بر راه على گره و ايتوا خواهد بود ( حواشى بر ايلپوت 2 - 738 )